Przedsiębiorcy startujący w przetargach publicznych oraz realizujący zamówienia w ramach PZP coraz częściej poszukują skutecznych i jednocześnie elastycznych form zabezpieczenia umów. W praktyce bardzo często pojawia się pytanie: czy poręczenie należytego wykonania umowy udzielane przez PFPK działa tak samo jak gwarancja ubezpieczeniowa albo gwarancja bankowa?
Odpowiedź brzmi: nie są to dokładnie te same instrumenty, jednak w wielu sytuacjach pełnią bardzo podobną funkcję i mogą być traktowane jako równoważne zabezpieczenie należytego wykonania umowy.
Czym jest zabezpieczenie należytego wykonania umowy?
Zabezpieczenie należytego wykonania umowy ma chronić zamawiającego przed skutkami:
- niewykonania umowy,
- nienależytego wykonania zobowiązań,
- wad realizacji kontraktu,
- niewykonania obowiązków wynikających z rękojmi lub gwarancji jakości.
Takie zabezpieczenie jest standardowo wymagane m.in.:
- w zamówieniach publicznych,
- przy realizacji kontraktów budowlanych,
- w usługach i dostawach realizowanych dla sektora publicznego,
- przy większych kontraktach prywatnych.
Najczęściej przedsiębiorcy korzystają z:
- gwarancji bankowej,
- gwarancji ubezpieczeniowej,
- poręczeń udzielanych przez wyspecjalizowane fundusze poręczeniowe.
Czym jest poręczenie PFPK?
PFPK udziela poręczeń należytego wykonania umowy (NWU), które mogą stanowić zabezpieczenie kontraktów realizowanych przez przedsiębiorców.
Co istotne, PFPK jest podmiotem, o którym mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy o PARP, a tym samym jego poręczenia są uwzględnione w katalogu zabezpieczeń przewidzianych przez przepisy dotyczące zamówień publicznych.
Oznacza to, że poręczenie PFPK:
- może być stosowane jako zabezpieczenie należytego wykonania umowy,
- może zabezpieczać również roszczenia z tytułu rękojmi i gwarancji jakości,
- funkcjonuje obok gwarancji bankowych i gwarancji ubezpieczeniowych jako dopuszczalna forma zabezpieczenia.
Co ważne – poręczenia PFPK mogą być stosowane jako forma zabezpieczenia w systemie PZP.
Czy poręczenie PFPK jest gwarancją ubezpieczeniową?
Nie. Jest to odrębny instrument prawny, jednak funkcjonalnie może pełnić podobną rolę w zabezpieczeniu umowy.
Czy poręczenie PFPK można stosować w zamówieniach publicznych?
Tak. PFPK należy do podmiotów, których poręczenia są dopuszczone w PZP jako forma zabezpieczenia.
Czy poręczenie PFPK działa jak gwarancja ubezpieczeniowa?
W praktyce — bardzo często tak.
Dokumenty poręczenia NWU udzielane przez PFPK zawierają zapisy wskazujące, że poręczyciel:
- działa bezwarunkowo,
- działa nieodwołalnie,
- zobowiązuje się do zapłaty na pierwsze żądanie zamawiającego.
To właśnie te elementy powodują, że poręczenie PFPK funkcjonalnie przypomina gwarancję ubezpieczeniową lub gwarancję bankową.
Dla zamawiającego oznacza to wysoki poziom bezpieczeństwa kontraktu, natomiast dla wykonawcy — możliwość skorzystania z alternatywy wobec innych form zabezpieczeń.
Najważniejsze różnice między poręczeniem PFPK a gwarancją ubezpieczeniową
Mimo dużego podobieństwa oba rozwiązania nie są identyczne pod względem prawnym.
1. Inny podmiot udzielający zabezpieczenia
- gwarancja ubezpieczeniowa udzielana jest przez zakład ubezpieczeń,
- gwarancja bankowa przez bank,
- poręczenie PFPK przez fundusz poręczeniowy.
2. Inna konstrukcja prawna
Poręczenie i gwarancja są odrębnymi instrumentami prawa cywilnego, nawet jeśli ich praktyczne zastosowanie bywa bardzo podobne.
3. Inny model analizy ryzyka
Każda instytucja stosuje własne procedury oceny przedsiębiorcy, kontraktu oraz poziomu zabezpieczenia.
Dlaczego przedsiębiorcy wybierają poręczenie PFPK?
Dla wielu firm poręczenie PFPK jest atrakcyjną alternatywą wobec gwarancji bankowych lub ubezpieczeniowych.
Najczęściej decydują o tym:
- możliwość zabezpieczenia kontraktu bez angażowania własnych środków,
- akceptowalność w zamówieniach publicznych,
- elastyczne podejście do przedsiębiorców,
- wsparcie dla sektora MŚP,
- możliwość zabezpieczenia rękojmi i gwarancji jakości do 126 miesięcy.
Poręczenie PFPK a gwarancja bankowa — co wybrać?
Wybór odpowiedniego zabezpieczenia zależy przede wszystkim od:
- rodzaju kontraktu,
- wymagań zamawiającego,
- sytuacji finansowej przedsiębiorcy,
- dostępności limitów bankowych lub ubezpieczeniowych,
- kosztów i formalności.
W wielu przypadkach poręczenie PFPK może być skuteczną i w pełni akceptowalną alternatywą dla gwarancji bankowej lub gwarancji ubezpieczeniowej.
Podsumowanie
Poręczenie należytego wykonania umowy udzielane przez PFPK nie jest formalnie tym samym instrumentem co gwarancja ubezpieczeniowa.
Jednocześnie — dzięki swojej konstrukcji oraz ustawowemu umocowaniu — może pełnić bardzo podobną funkcję praktyczną w obrocie gospodarczym i zamówieniach publicznych.
Dla przedsiębiorców oznacza to możliwość skorzystania z nowoczesnego i skutecznego rozwiązania w zakresie zabezpieczenia należytego wykonania umowy, stanowiącego alternatywę dla gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych. Więcej o zabezpieczeniach kontraktów w zamówieniach publicznych znajdziesz w tym artykule.
Jeśli chcesz sprawdzić, czy poręczenie PFPK będzie odpowiednie jako zabezpieczenie należytego wykonania umowy w Twoim kontrakcie w ramach PZP – skontaktuj się z naszymi specjalistami.